{"id":576,"date":"2023-01-15T16:27:17","date_gmt":"2023-01-15T16:27:17","guid":{"rendered":"https:\/\/akcelerator2022.innovatorium.eu\/?p=576"},"modified":"2023-01-15T16:29:42","modified_gmt":"2023-01-15T16:29:42","slug":"michal-kibil-prawne-aspekty-ai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akcelerator2022.innovatorium.eu\/?p=576","title":{"rendered":"Micha\u0142 Kibil: Prawne aspekty AI<\/strong>"},"content":{"rendered":"\n

– Sztuczna inteligencja nie mo\u017ce krzywdzi\u0107 cz\u0142owieka. Jest to determinant my\u015blenia o szerzeniu rozwi\u0105za\u0144  dotycz\u0105cych AI i tego dok\u0105d powinny zmierza\u0107 prawa jej dotycz\u0105ce – m\u00f3wi\u0142 mecenas Micha\u0142 Kibil<\/strong> podczas grudniowej sesji Akceleratora Innovatorium.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

– Gdy my\u015blimy o AI to przede wszystkim o zakresie danych, kt\u00f3re cz\u0142owiek udost\u0119pni sztucznej inteligencji  i sposobie ich wykorzystania \u2013 zwraca\u0142 uwag\u0119 mec. Micha\u0142 Kibil. Obowi\u0105zuj\u0105ca w Polsce ustawa o ochronie baz danych odnosi si\u0119 do ka\u017cdego zbioru, kt\u00f3ry za tak\u0105 baz\u0119 mo\u017ce by\u0107 uznany. Dlaczego ma to kluczowe znaczenie? – Je\u015bli korzystamy z jakich\u015b danych, to konieczne jest zdefiniowanie, czy to w og\u00f3le jest baza danych. Je\u015bli tak – kto jest jej producentem, bo to producent, czyli osoba, kt\u00f3ra ponios\u0142a nak\u0142ady, by j\u0105 stworzy\u0107, jest podmiotem chronionym. To on jest uprawniony do decydowania w jaki spos\u00f3b baza danych mo\u017ce by\u0107 wykorzystywana, a tak\u017ce ma prawo do wynagrodzenia za korzystanie z niej. Naruszenie praw producenta do danych grozi nie tylko odpowiedzialno\u015bci\u0105 cywilno-prawn\u0105, ale nawet karn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Wykorzystywanie danych<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przepisy rozszerzaj\u0105 ochron\u0119 tw\u00f3rcy na ka\u017cde wykorzystywanie danych czy utwor\u00f3w. – Nie tylko zreszt\u0105 tw\u00f3rc\u0119, tak\u017ce faktycznie posiadacza praw autorskich \u2013 przypomina\u0142 Kibil. – Jednym z uprawnie\u0144 w\u0142a\u015bciciela praw autorskich jest bowiem prawo do nadzoru nad tym, jak utw\u00f3r b\u0119dzie wykorzystywany. Kibil przestrzega\u0142 wiec przed sytuacj\u0105, w kt\u00f3rej wykorzystanie cho\u0107by jednego elementu niezgodnie z intencj\u0105 posiadacza praw, mo\u017ce zablokowa\u0107 ca\u0142y projekt biznesowy. – Roszczenia tw\u00f3rcy mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne, bo w przypadku praw maj\u0105tkowych w\u0142a\u015bciciel ma prawo \u017c\u0105da\u0107 odszkodowania i cz\u0119\u015bci zysk\u00f3w osi\u0105gni\u0119tych, gdy naruszono jego prawa autorskie.<\/p>\n\n\n\n

Wykorzystywanie danych osobowych <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwym obszarem danych, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 przetwarzane przez algorytm w celu jego wyuczenia, s\u0105 dane osobowe.<\/p>\n\n\n\n

Tworz\u0105c algorytm mo\u017cna by\u0107 administratorem danych osobowych, czyli podmiotem, kt\u00f3ry ma samodzielne prawo do przetwarzania danych osobowych lub podmiotem przetwarzaj\u0105cym, nazywanym potocznie procesorem. Je\u015bli mowa o danych osobowych, to czym innym s\u0105 dane osobowe zwyk\u0142e, a czym innym szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwe (odnosz\u0105ce si\u0119 do stanu zdrowia czy biometrii), na u\u017cywanie kt\u00f3rych konieczna jest wyra\u017ana zgoda. Je\u015bli wi\u0119c tw\u00f3rca algorytmu ma na celu tworzenie narz\u0119dzi do profilaktyki zdrowotnej, to poza przypadkami, w kt\u00f3rych zacznie on odpowiednio wcze\u015bnie zbiera\u0107 zgody na przetwarzanie danych osobowych, warto zastanowi\u0107 si\u0119 nad alternatywn\u0105 opcj\u0105, by nie skaza\u0107 projektu na pora\u017ck\u0119. Mo\u017ce by\u0107 ni\u0105 np. nietraktowanie danych jako osobowych \u2013 zwraca\u0142 uwag\u0119 Kibil. Nie wszystko bowiem, co by\u0142o dan\u0105 osobow\u0105 kiedy\u015b, nadal musi ni\u0105 by\u0107. Danymi osobowymi nie s\u0105 cho\u0107by dane zanonimizowane (staj\u0105 si\u0119 danymi statycznymi, gdy nie da si\u0119 ich powi\u0105za\u0107 z konkretn\u0105 osob\u0105).<\/p>\n\n\n\n

Bezpiecze\u0144stwo<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 – Tam gdzie przyuczamy algorytm oparty na danych osobowych, musimy si\u0119 skupi\u0107 na kilku obszarach \u2013 m\u00f3wi\u0142 mec. Kibil. – Stworzone oprogramowanie musi by\u0107 bezpieczne pod k\u0105tem architektury systemu, zgodnej z wymogami bezpiecze\u0144stwa, a o przetwarzaniu danych os\u00f3b fizycznych i zasilaniu nimi algorytm trzeba dan\u0105 osob\u0119 poinformowa\u0107.  Wa\u017cna jest te\u017c kwestia automatycznego przetwarzania danych osobowych, wprowadzona na gruncie RODO. Ka\u017cda osoba, w przypadku kt\u00f3rej podejmujemy decyzj\u0119 zautomatyzowan\u0105, czyli bez udzia\u0142u cz\u0142owieka, ma prawo wiedzie\u0107, w jaki spos\u00f3b jej dane s\u0105 przetwarzane przez algorytm, jakimi wyznacznikami si\u0119 on kieruje i do kogo mo\u017cna si\u0119 odwo\u0142a\u0107, gdy nie akceptuje si\u0119 decyzji algorytmu. Po stronie takiej osoby stoi ju\u017c dzi\u015b np. unijne prawo do niedyskryminacji.<\/p>\n\n\n\n

Czy algorytm jest utworem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ekspert\u00f3w twierdzi, \u017ce w \u015bwietle praw autorskich nie. Ale\u2026 to zale\u017cy. W Polsce wytwory AI np. obrazy, nie s\u0105 uznawane za utwory, poniewa\u017c nie s\u0105 wytworami cz\u0142owieka. – Do kogo w takim razie przynale\u017cy taki obraz? \u2013 stawia\u0142 pytanie mec. Kibil. – Do osoby, kt\u00f3ra wpisa\u0142a has\u0142a do wygenerowania obrazu, czy do tw\u00f3rcy kodu, a mo\u017ce do w\u0142a\u015bciciela firmy dewelopuj\u0105cej algorytm? Tu nie ma dobrej odpowiedzi \u2013 podkre\u015bla\u0142. Tymczasem w domach aukcyjnych ju\u017c sprzedaje si\u0119 zdj\u0119cia-obrazy wytwarzane przez AI. A AIVA <\/strong>topierwszy algorytm sztucznej inteligencji, kt\u00f3ry zosta\u0142 uznany za autora, bo poza Polsk\u0105, definicja utworu zaczyna by\u0107 mocno rozszerzana.<\/p>\n\n\n\n

Odpowiedzialno\u015b\u0107 za sztuczn\u0105 inteligencj\u0119. Nadchodzi AI Act<\/strong><\/p>\n\n\n\n

– Je\u015bli wykreujecie sztuczn\u0105 inteligencj\u0119, kt\u00f3ra doprowadzi kogo\u015b do szkody, to ta osoba b\u0119dzie w stanie obci\u0105\u017cy\u0107 odpowiedzialno\u015bci\u0105 was \u2013 zwraca\u0142 uwag\u0119 mec. Micha\u0142 Kibil. I przestrzega\u0142: – Dzi\u015b odpowiedzialno\u015b\u0107 jest lekko iluzoryczna, ale za chwil\u0119 ju\u017c tak nie b\u0119dzie. Wchodz\u0105 nowe przepisy na poziomie UE. Pr\u00f3cz odpowiedzialno\u015b\u0107 kontraktowej jest te\u017c ta w obszarze RODO.<\/p>\n\n\n\n

AI Act<\/strong> to nowa regulacja, kt\u00f3ra ma uporz\u0105dkowa\u0107 w UE ca\u0142y obszar wykorzystywania sztucznej inteligencji. Zmienia model my\u015blenia sztucznej inteligencji i jej postrzeganie, wprowadzaj\u0105c cztery kategorie ryzyka: minimalne, ograniczone, wysokie, nieakceptowalne.<\/p>\n\n\n\n

Wprowadza te\u017c list\u0119 zakazanych praktyk, kt\u00f3rych nie mo\u017cemy stosowa\u0107, np. wykorzystywanie algorytm\u00f3w AI do powszechnego \u015bledzenia ludzi czy tworzenia system oceny spo\u0142ecznej, takich z jakimi mamy do czynienia w Chinach. AI Act na\u0142o\u017cy obowi\u0105zek audytowania AI, wprowadzi katalog system\u00f3w wysokiego ryzyka (m.in. tych wykorzystywanych w systemach HR), wymaga\u0107 te\u017c b\u0119dzie zarzadzania ryzykiem przez dostawc\u0119 czyli tw\u00f3rc\u0119 algorytmu. Ponadto ma wprowadzi\u0107 obowi\u0105zek ubezpieczenia OC dla dostawcy. I naturalnie zobowi\u0105\u017ce do przestrzegania zasad etyki AI czy praw w\u0142asno\u015bci intelektualnej.<\/p>\n\n\n\n

Mimo \u017ce to pierwszy taki projekt, to od pa\u017adziernika 2022 roku jest ju\u017c obiektem szerokiej dyskusji i krytyki m.in. z powodu definicji AI, kt\u00f3ra wg niekt\u00f3rych jest zbyt szeroka i niezgodna z wykreowan\u0105 przez OECD.<\/p>\n\n\n\n

Nie tylko AI Act<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Odr\u0119bnie wprowadzana jest dyrektywa odpowiedzialno\u015bci za sztuczn\u0105 inteligencj\u0119. Wystarczy wykazanie \u017ce algorytm jest niezgodny z zasadami AI ACT i \u017ce dosz\u0142o do powstania szkody i to ju\u017c przeniesie na tw\u00f3rc\u0119 ci\u0119\u017car odpowiedzialno\u015bci cywilno-prawnej za skutek. To nie pracodawca b\u0119dzie np. odpowiedzialny za dyskryminacj\u0119 pracownika, ale pracownik zg\u0142osi si\u0119 do podmiotu tworz\u0105cego rozwi\u0105zania AI.<\/p>\n\n\n\n

Jak podej\u015b\u0107 rozs\u0105dnie do tworzenia sztucznej inteligencji? Najbezpieczniej pami\u0119taj\u0105c o ISO 3850. To najlepsza wskaz\u00f3wka, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 warto podzieli\u0107 proces tworzenia na faz\u0119 koncepcyjn\u0105, projektowanie i rozbudow\u0119, weryfikacj\u0119 i walidacj\u0119 modelu, wdra\u017canie, dzia\u0142alno\u015b\u0107 operacyjn\u0105 i monitorowanie, reewaluacj\u0119 oraz zako\u0144czenie projektu.<\/p>\n\n\n\n

Mec. Micha\u0142 Kibil\u00a0 Senior partner w kancelarii GTL specjalista od prawa autorskiego, prawa nowych\u00a0 technologii, specjalista do spraw sztucznej inteligencji i prawnych aspekt\u00f3w<\/em><\/p>\n\n\n\n

Wyk\u0142ad wyg\u0142oszony 1 grudnia podczas sesji Akcelerator Innovatorium<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

– Sztuczna inteligencja nie mo\u017ce krzywdzi\u0107 cz\u0142owieka. Jest to determinant my\u015blenia o szerzeniu rozwi\u0105za\u0144  dotycz\u0105cych AI i tego dok\u0105d powinny zmierza\u0107 prawa jej dotycz\u0105ce – m\u00f3wi\u0142 mecenas Micha\u0142 Kibil podczas grudniowej sesji Akceleratora Innovatorium. – Gdy my\u015blimy o AI to przede wszystkim o zakresie danych, kt\u00f3re cz\u0142owiek udost\u0119pni sztucznej inteligencji  i sposobie ich wykorzystania \u2013 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[14,8,76,13],"class_list":["post-576","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-webinary","tag-ai","tag-akcelerator","tag-michal-kibil","tag-webinar"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akcelerator2022.innovatorium.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/576","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akcelerator2022.innovatorium.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akcelerator2022.innovatorium.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akcelerator2022.innovatorium.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akcelerator2022.innovatorium.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=576"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/akcelerator2022.innovatorium.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/576\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":579,"href":"https:\/\/akcelerator2022.innovatorium.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/576\/revisions\/579"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akcelerator2022.innovatorium.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=576"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akcelerator2022.innovatorium.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=576"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akcelerator2022.innovatorium.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=576"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}